logo OIRSCHOTS HEEM

Oirschot werd op 24 oktober 1944 bevrijd. Ter gelegenheid hiervan organiseerde de buurtschappen Heuvel en Dun in de week van 24 oktober 1945 bevrijdingsfeesten. In minder dan twee weken werden tal van festiviteiten opgezet. Voor de kinderen uit de buurt was er een kermis met zelfgemaakte attracties en voor de volwassenen feestavonden met voordrachten. Ondanks de omstandigheden zo kort na de oorlog werd de viering van één jaar bevrijding een daverend succes.

Donderdag 11 october 1945
Affiche Algemene ledenvergadering van de Oranje Vereniging Oirschot in café J. van Haaren te 20.00 uur. Bespreking der plannen voor de herdenking van Oirschot bevrijding. De vergadering sprak zich uit voor een feestelijke herdenking. De afzonderlijke wijken waren hierbij onmisbaar.

Vrijdag 12 october 1945
Verheijden P.J.H. ontvangt het schriftelijke verzoek van den voorzitter van de Oranje Vereniging tot het oproepen van een buurtvergadering met de bedoeling om de stemmingen voor de diverse punten te peilen. Afgevaardigde werden verwacht op maandag 15 october 1945 voor een bespreking met het bestuur van de Oranje Vereniging.

Zaterdag 13 october 1945
Uitschrijving Buurtvergadering voor zondag 14 october 1945 naar overleg met diverse buurtgenoten.

Zondag 14 october 1945
Buurtvergadering voor Heuvel en Dun bij Bullens op den Heuvel na de Hoogmis. Druk bezochte vergadering, die, na blootlegging van de omstandigheden, geleid werd door P.J.H. Verheijden. De vergadering was in zijn geheel voor een feestelijke herdenking van Oirschotsche bevrijding, vooral in het kader van kinderfeesten. Diverse vermakelijkheden, als eigengemaakte draaimolens, schommels en wippen, kramen, werden opgesomd als voorbeeld en bleken dadelijk in de smaak te vallen van de vergadering. De definitieve beslissing zou worden bewaard tot na de vergadering van de afgevaardigden met het bestuur van de Oranje Vereniging. Een nominatie van de volgende personen werd opgemaakt ter vergemakkelijking van de bestuursverkiezing, die op de eerst volgende buurtvergadering zou plaats vinden:
Jos van Haaren, W. Louwers, H. Bullens, H. Smits, F. v/d Looy, J. Deenen, F. van Hattum, J. van Nunen, Schuurmans, C. van Antwerpen, Cato v/d Biggelaar, Mien Wouters, Sjaantje van Hersel, Mej. Van Genuchten. Als afgevaardigde naar de vergadering met het bestuur der Oranje Vereniging werden gekozen de heren: Verheijden en J. van Haaren. Als boodschap namen ze mee:

  1. Heuvel en Dun willen absoluut feesten.
  2. Opbrengst in de buurt voor de buurt.
  3. Heuvel en Dun doet mee met kranslegging procentsgewijze volgens de gezinsaantallen.

Maandag 15 october 1945
Vergadering van de buurtafgevaardigden met het bestuur van de Oranje vereniging bij Janus van Haaren om 20.00 uur. Kenmerkend voor deze vergadering was dat er oneindig veel gekletst werd. Plannen werden er bij de vleet geopperd. Men kreeg den indruk, dat er nog minstens een jaar de tijd was. Als we dit laten komen en als we dat doen en als en als en als.

Dinsdag 16 october 1945
Vergadering bij Bullens op den Heuvel, aanvang na het lof om 19.45 uur. Flinke opkomst!. Verheijden opende, op verzoek, de vergadering en bracht verslag uit over de vergadering van maandagavond 15 october 1945. Hij bracht het voorstel ter berde om ondanks alles de herdenking te vieren van Oirschot’s bevrijding, vooral in het stadium van thans, nu zijn inziens door de Oranje Vereniging geen behoorlijke en waardige viering meer georganiseerd kon worden, zonder met andermans veren te gaan strijken. De vergadering was vol enthousiasme en besloot door te zetten en voor de volle 100% te willen staan achter en naast het nieuw te kiezen bestuur. Aan de hand van de nominatielijst op 14 october 1945 opgemaakt, vond de schriftelijke stemming plaats voor een zevenledig bestuur. De uitslag was als volgt:
W. Louwers (25); Verheijden(24); H. Smits(24); H. Bullens(23); Cato van de Biggelaar(23); van der Looy(22); Mien Wouters(19); J. Deenen(18); J. van Haaren(17); F. van Hattum(17); Mej. Van Genuchten(17); J. van Nunen(15); Schuurmans(11); S.J. van Hersel(11); C. van Antwerpen(9); J. v.d.Ven(3); E. Soethout(2); M. v. d. Bogaart(2); Neggers(2); J. v. Erp(1); B. v. Spaandonk(1).
De eerste zeven vormden aldus de buurtcommissie. De vergadering werd bedankt voor het vertrouwen in het bestuur gesteld, bij monde van Verheijden. Hij dankte voor de eer hun bewezen en stelde zijn devies; veel werken-weinig praten! Vervolgens kwam het vraagstuk van de collecte aan de orde. Als collectanten zouden rondgaan:
de heren H. v. Zelst, J. Deenen en W. van Woensel ( voor Heuvel en Kapeldijk) en H. Smits en F. van der Looy (op Dun)

Woensdag 17 october 1945
Bestuursvergadering om 19.30 uur bij Bullens. De collectanten werden dan verwacht met de resultaten van hun huisbezoeken. Hierbij werd op verzoek publiek toegelaten. Door het zeer laat verschijnen van de collectanten van Dun, doordat zij nog niet met hun vruchtbaar gepraat klaar waren, kon de bestuursvergadering geen aanvang nemen en werden nogmaals door de diverse hoeken uit de vergadering plannen beraamd en herberaamd. Erger was, dat door sommigen reeds de huid verdeeld werd van de beer, alvorens hij geschoten was. Typerend voor deze vergadering was, dat ondanks de bestuursverkiezing van 16 october 1945, de vergadering leidde. Na aankomst van de laatste collectanten werd de vermoedelijke opbrengst aan de vergadering bekend gemaakt, waarna de vergadering uiteen ging, terwijl het bestuur in gesloten kring achterbleef voor intieme besprekingen. De verdeling van de bestuursfuncties Geschiedde als volgt:
Verheijden – voorzitter; Louwers – Secretaris; Bullens – penningmeester; Smits, v. d. Looy en de dames v.d. Biggelaar en Wouters leden.
Toestemming om het terrein van de N.C.B. te mogen gebruiken werd in de loop van de dag gevraagd, bij den Heer van der Schoot. Eveneens werden bij Alemans en Raaymakers karrenwielen met assen bij Linnemans een dorsmachine gehaald.

Donderdag 18 october 1945
Het smeedwerk voor draaimolens en schommels werd geregeld. Adoptatie van staven en stangen vond plaats. Terrein effenen en proefgraven van karrenassen en manege nam een aanvang.

Vrijdag 19 october 1945
Beugels en planken werden klaargemaakt voor kleine draaimolens. Het zetten van drie wippen en een rechtstok gebeurde. Om 20.00 uur was vergadering bij Janus van Haaren voor de beurtafgevaardigde met het bestuur van de Oranje Vereniging. Als afgevaardigde van Heuvel en Dun waren het ditmaal Verheijden en Bullens. Heuvel en Dun sprak zich definitief uit voor afzonderlijk feestvieren. Een deputatie van Heuvel en Dun zal deelnemen aan de Requiem Mis en de kranslegging voor de oorlogsgevallenen. De bijdrage in de krans zou voor Heuvel en Dun zijn tien gulden. Bij Mej. Wouters was om 20.00 uur vergadering voor de dames uit de buurt voor bespreking van de verdeling van het werk. Het bestuur was erbij vertegenwoordigd en na afloop van de vergadering van de afgevaardigden zelfs voltallig. Korte bestuursvergadering volgde op hetzelfde adres.

Zaterdag 20 october 1945
Voor wat de grote draaimolen betreft, werd het plan paardentractie over geschakeld op motortractie. Bij van Woensel werd voor dat doel de kruismanege gehaald ( wat aanvankelijk nog zat), ingegraven en geprobeerd. Een kleine draaimolen werd weer opgeruimd en de manege van Linnemans opgegraven. De effening van het terrein maakte vorderingen en de verlichtingspalen werden gezet.

Zondag 21 october 1945
Bestuursvergadering om 14.00 uur bij van de Biggelaar. Opmaking bakplannen met de beslissing om te laten bakken bij bakker van der Sande om geen risico te lopen voor de mislukking in primitieve ovens en met te primitieven hulpmiddelen. Bestelling van 1400 broodjes, 320 eierkoeken, 300 boterkoeken, 200 vlabodemtjes.
De collecte in natura bracht het volgende op:

  • Appels 221 pond (besloten werd tot uitdelen);
  • suiker 25 pond;
  • tarwebloem 122 pond;
  • tarwebloem (ongezeefd) 10 pond;
  • cacao 3,5 pond en 27 bonnen;
  • patentbloem 34 pond;
  • melk 176 liter;
  • koffie 4 pond;
  • jam 17 bonnen;
  • boter 23 pond;
  • eieren 64 stuks;.

De kapeldijk zou op 23 october 1945 bij den bakker 50 liter melk leveren. Dun zou zorg dragen voor cacaomelk en koffiemelk. Voor de cacao werd 10 pond suiker gereserveerd en voor de koffie 2 pond. Gerekend werd op ongeveer 1 liter cacao per kind. De cacao zou worden gezet op de zuivelfabriek ( er werd gezet op 24 october 115 liter cacao). Voor de koffie werd 11 liter melk gereserveerd. De geld middelen waarover kon worden beschikt bedroegen f 177,27,5.
Korte onderhouden van een deputatie van het bestuur met den Heer Jos van Haaren en Mej. Van Genuchten. De onderhouden waren zeer kort maar desnietemin krachtig, aangezien het bestuur een ongeschikte plaats voor het onderhoud had uitgekozen. Aan bakker van de Sande werd de opdracht gegeven om te bakken, na gemaakt accoord. Met van Geffen en van Heerbeek werd een regeling besproken inzake de drankverzorging voor 24 october 1945. De regeling scheen in beider smaak te vallen, maar na een nachtje slapen alle geur en kleur verloren te hebben.

Badge Maandag 22 october 1945
In Barcelona werd 9 meter glijbaan met trap gehaald zodat ’s avonds met de bouwing van de glijbaan kon worden begonnen. De draaimolen werd verder afgebouwd en de schommels werden opgehangen. De schiet- en waarzeggerstent werd opgetrokken. Het terrein werd afgerasterd en de verlichtingspalen gezet en herzet. Bij van de Biggelaar was vergadering om 19.30 uur van de dames uit de buurt voor een bespreking betreffende de versiering. Het bestuur was erbij tegenwoordig met uitzondering van den voorzitter, die inmiddels op het terrein aanwezig was. Op het terrein ging het werk door tot 4 uur in de morgen.

Dinsdag 23 october 1945
Opstellen feestprogramma en laten drukken van programma’s en kaarten bij H. de Croon. De afwerking van de diverse vermakelijkheden vond plaats; zitplaatsen op de draaimolens werden gemaakt en een spijkerbalk werd geplaatst. De versiering van het feestterrein, de N.C.B. en de bovenzaal van de H.S.M. werd door de dames verzorgd. Programma’s en kaarten werden nog laat uitgereikt. Halen van Pater van Genuchten met de auto N.2540 van den Heer J. Erven.
Bestuursvergadering volgde te 22.00 uur bij Mej. Wouters op verzoek van den heer Jos van Haaren en Mej. Van Genuchten, betreffende de bakkerij affaire en alle nasleep van dien. Een ruiterlijk erkennen van voorbarigheden en tekortkomingen van de zijde van het bestuur maar geen openbaar making van onderlinge bestuursbesprekingen. Het hele bestuur stond als 6 man achter elkaar! De beslissing van het bestuur om bij een geoutilleerd bakker te laten bakken was gevallen op grond van het grote risico verbonden aan primitieve ovens en hulpmiddelen, waar het bestuur uiteindelijk voor aansprakelijk kon worden gesteld.

Woensdag 24 october 1945
De dag der dagen voor de kinderen werd begonnen met een H. Mis van dankbaarheid aan de kapel van den Heilige Eik, opgedragen door Pater van Genuchten met toespraak, zang- en bloemenhulde. De drie weesgegroetjes voor gunstig weer misten hun uitwerking niet. Vervolgens zagen wij aan de feesttafel in de feestelijke versierde N.C.B. de vrolijke gezichtjes met de etende mondjes van 102 kinderen. De deputatie van Heuvel en Dun was eveneens vertegenwoordigd in de noodkerk om 9.00 uur en bij de kranslegging om half elf, waar zij eveneens de oud-strijdersbond vertegenwoordigde. Op verzoek van het bestuur opende Pater van Genuchten om half één het hek van het feestterrein met de wachtende vermakelijkheden. De muziek stoomde in golven over de joelende kinderhoofdjes heen het terrein op. De bellen van schommels en draaimolens luidden het feest in. Bij de tweede ronde deed de overbevolkte draaimolen een protest horen over het vergeten van het onderdeel “steunen”, in de vorm van doorzakken aan één kant. Een half uur later was het euvel hersteld en uit dankbaarheid volbracht de draaimolen haar zeer gewaardeerd en veel gevraagd werk, zonder hapering en in de beste conditie tot het einde van de kermis en ging slechts node heen. De 15 meter lange glijbaan met haar 5 meter hoge aanvangspost viel duizend malen het innerlijke genot ten deel, om in innige aanraking, langs haar geparfumeerde delen de van jong warm bloed doortintelende kinder-, dames- en andere billen te dragen en weg te voeren. De twee rood geverfde schommelschuitjes beschreven onophoudelijk hun ruim 4,5 meter lange straal en voerden telkens weer opnieuw een paar durvers de hoogte tegemoet. De drie 7 meter lange wipbalken vormden een gewilde soort van bezadigde vermakelijkheidsattractie op hun smalle spil zwenkend van 1 meter hoogte. De kleine draaimolen gedreven met ellenbogen stoom kon het werk slechts matig verzetten. De schiettent trok veel liefhebbers en men trof er vaardige schutters, die een belofte voor de toekomst in zich omsloten hielden. Een spijkerbalk, onder conditie van drie keer slaan voor 5 cts. Met 25 cts. Beloning bij gunstig resultaat leverde slechts een batig saldo op van f. 5,75 hetgeen besteed werd als schenking aan het oorlogsmonument voor Oirschots gevallenen. De waarzeggerstent had de voorliefde voor jong en oud. Waar ons duo verscheen, echt hekserig uitgedorst, bij de diverse bezoeken door beide afgelegd, werd het zwaartepunt op het terrein in die richting verplaatst.
Ongemerkt werd het 8 uur ’s avonds. De dag mocht geslaagd heten voor de kinderen, die bij hun vermaak tevens geregeld hun hartversterkertje kregen. Enkele incidenten droegen er echter niet toe bij om de Heuvel en Dunsche beleefdheid en gastvrijheid naar buiten te tonen of zelfs te vergroten. Om 8 uur in den avond werd overgeschakeld op de feestelijke versierde bovenzaal van de H.S.M. De dag van de kinderen was gesloten en de avonduren zouden aan de volwassenen besteed worden. Lang uitweiden over het eerste noodlottige uur is hier naar alle waarschijnlijkheid, overbodig, daar door de massale opkomst verwacht kan worden dat practisch ieder buurtbewoner er zelf aanwezig was. Op zo’n belangstelling was niet gerekend en zeker niet op de buitendorpse. De zaal was veel te klein. Hier was zeker op zijn plaats het gezegde: Zoveel hoofden, zoveel zinnen. Het sturen van boven naar beneden en van beneden naar boven sloeg plotseling over in een bestorming van een paar wasmanden met broodjes. Dit laatste was het logisch gevolg van de mentaliteit, waarmee sommigen gekomen waren, die reeds van ’s middags af niets meer gebruikt hadden, uit angst om ’s avonds niet alles aan te kunnen. Een geruststelling was het echter te mogen constateren, dat de broodjes hun normale bestemmingsweg gingen met dien verstande, dat ze nu voor een groot gedeelte verdwenen in buitenlandse (dorpse) magen of enkele buurtse magen overmatig werk bezorgde. (stik in broodjes en verdwijn).
De muziek werd overgeschakeld op de N.C.B. en de avond herkreeg langzaam weer zijn warmte en zijn kleur. Dansmuziek deed haar werk en voerde mee op maat en toon. Dank komt toe aan de artiesten van die avond met name: Piet Bullens, Jan van Assouw, Kees Louwers, de dames Louwers en de accordionist Antoon van Beers. Zij allen wisten in de zeer onvoordelige en moeilijke omstandigheden nog een stemming te scheppen die om 3 uur in den morgen nog geslaagd mocht heten. De tractatie, die overschoot van het kinderfeest en na de plundering van de twee manden broodjes, werd rond gedeeld onder de dames en de oudere mannen. De zieken, die thuis moesten blijven, werden evenmin vergeten. Resultaat van samenwerking - en – resultaat van verdeeldheid op een en dezelfde dag!

Pakhuis van de NCBDonderdag 25 october 1945
Buurtvergadering bij A. Bullens om 19.30 uur. Besloten werd tot openstelling van de vermakelijkheden voor de kinderen op zondag 28 october 1945 ’s middags van 13 - 17 uur. Tevens viel het voorstel om op zaterdag, 27 october 1945 te 19 uur nogmaals de bonte avond voor de volwassenen te doen doorgaan, in goede aarde. Thans zou de N.C.B. er dadelijk voor gebezigd zijn.

Vrijdag 26 october 1945
De eerste toebereidselen werden getroffen in de N.C.B. De bewoners van Heuvel en Dun kregen nogmaals een uitnodiging voor de bonte avond.

Zaterdag 27 october 1945
Met genoegen constateerde wij de fameuse propaganda, die gevoerd werd door iemand, die onbekend wenste te blijven, zich verschool onder de schuilnaam “Het Comité” en zeer prijzenswaardig zijn taak volbracht zonder aanspraak te maken op vergoeding of tegemoetkoming. De N.C.B. kreeg een podium van 5x2,5 meter met een microfooninstallatie en aparte verlichting. De zaal kreeg zijn effectieve verlichting en versiering terwijl een half caré de opstelling der banken plaats vond. De dansvloerzeep werd gesneden op de hakselmachine van Smits en in 8 zakken naar de N.C.B. vervoerd. Om 19.00 uur lokte opwekkende dansmuziek de van alle kanten toegestroomde buurtbewoners en noodde tot binnen treden. Blijde mensen in helverlichte feestzaal!
Programma!

  1. Dansmuziek voor het openingswoord van den voorzitter.
  2. Kort openingswoord van den voorzitter met een driewerf hoeras voor den onbekende propagandist, die wij zeer verplicht zijn voor de massale opkomst van deze avond.
  3. Ik hou van Holland. Muziek uit volle borst meegezongen door alle aanwezigen, uitdrukkend de liefde voor het land.
  4. Janske en Franske. Voordracht door Jan Assouw en Mien Louwers.
  5. Oorlogsrampen. Zangnummer door Nelly Welvaarts.
  6. Dansmuziek. 3 platen met afklap.
  7. Hij had een dorskas. Voordracht door Jan Assouw.
  8. Aan het strand stond een hutje. Accordionmuziek door Antoon van Beers als begeleiding van gezamenlijk gezang
  9. Vader “Bachus”. Voordracht door C. Smetsers en A. van Haaren.
  10. De Schepping. Voordracht door Sj. Van Hersel.
  11. Bak. Vertelling door C. Smetsers.
  12. Adam. Voordracht door J. Assouw.
  13. Adam. Zangnummer met gezamenlijk refrein door C. van Kollenburg.
  14. De Schepping en vlucht naar Egypte. Voordracht door C. Smetsers.
  15. Dansmuziek. 3 nummers met afklap.
  16. Ik gaoi ze vraogen. Voordracht door A. van Haaren.
  17. De paardentram. Zangnummer door C. van Kollenburg met gezamenlijk refrein en daadwerkelijke demonstratie.
  18. Den eerste keer. Voordracht door C. Smetsers nog aangevuld met bakken.
  19. Flauwe kul. Gemeenschapsspel door P.Bullens, J. Assouw, C. Smetsers en A. van Haaren.
  20. 21.00 uur 15 minuten pauze, waaronder muziek en tractatie. Het bestuur had van de diverse restanten nog drie honderd vijftig broodjes besteld en liet eveneens koffie serveren.
    • Mama ik wil een man hé. Zangnummer door G. van Kollenburg.
    • Adella. Kermislied gezongen door Mej. Bogers
    • Samenzweerders. Voordracht door C. Smetsers en A. van Haaren.
    • A B C Zang en gezelschapsnummer. Zangnummer door Mej. Van den Bogaart.
    • Bak. Vertelling door C. Smetsers
    • De Luiaard. Voordracht door J. Assouw.
    • Dansmuziek. Twee nummers met geleide afklap.
    • Toast op het bestuur, geleid door Mej. Van den Bogaart.
    • Het is vandaag weer een dag met een staartje geweest. Voordracht door C. Louwers.
    • Vrijage op een bankje. Voordracht door C. Smetsers en A. van Haaren.
    • De Walthoorn. Tweestemmig zangnummer door Marietje van der Schoot en Nelly Welvaarts.
    • Bak. Verteld door C. Smetsers.
    • De reis naar Amsterdam. Voordracht en zang door A. van Haaren in gezelschapsspel.
    • De zevensprong. Gezelschapsspel geleid door Mej. Van den Bogaart
    • Ik vrij. Voordracht door c. Smetsers
    • De zwabber. Zangnummer door C. van Kollenburg met gezamenlijk refrein en ineenschakeling van de armen met heen- en weer deinen.
    • Dansmuziek. Drie nummers met geleide afklap, accordionmuziek door A. van Beers.
    • De bovenste nul op lijst elf. Voordracht en zang met gezamenlijk refrein door A. van Haaren.
    • De boerin in de stad. Voordracht en zang door Sj. Van Gestel.
    • Dansmuziek. Twee nummers accordionmuziek door A. van Beers.
    • Houten klompen. Voordracht en zang door Nelly Welvaarts.
    • Film. Het als voordracht laten passeren van Heuvel en Dunsche mensen in de laatste weken en van gebeurtenissen betreffende de voorbereidselen van het bevrijdingsfeest, door C. Smetsers en A. van Haaren.
    • Diversen: Jan Huigen….. Wie in Januari geboren is….. Gemeenschapsspelen geleid door Mej. Van de Bogaart.
    • De straatveger. Voordracht met zang door A. van Haaren.
    • Petje. Voordracht door Sj. Van Hersel.
    • Hannes verhuurt kamers met W.C. Voordracht door A. van Haaren.
    • Sluiting officiële gedeelte door de voorzitter om 2.00 uur in de morgen
    • Dansmuziek tot 3.00 uurin de morgen. Voldane mensen gingen naar huis!

Zondag 28 october 1945
Van 13-18 uur uitgelaten kindervreugde op het feestterrein. De heuvel en Dunsche- en de dorpse jeugd genoot een feestelijke en onvergetelijke middag. De muziek verrichtte keurig werk, zowel op het terrein als voor de rijpere jeugd verzameld in de N. C. B. Het hele feest werd besloten met een dansavondje voor de liefhebbers uit de buurt boven de 18 jaar, dat gegeven werd ’s zondags ’s avond tussen 19.30 en 22.00 uur.

Dank aan alle die dit eerste bevrijdingsfeest hielpen tot stand brengen!